معرفی اداره کل مدیریت بحران استان کردستان


اداره کل مدیریت بحران استان با تمرکز بر روی موضوعات مهمی از جمله ارتقای آمادگی جامعه، برنامه‌ریزی و اجرای آموزش‌های عمومی و تخصصی، برنامه‌ریزی و برگزاری مانورهای متعدد، هماهنگی بین‌بخشی و تعامل با دستگاه‌های مسئول، برگزاری جلسات شورای هماهنگی مدیریت بحران استان، هماهنگی برگزاری جلسات کارگروه‌های تخصصی 14گانه مدیریت بحران و کمیته‌های تخصصی استان، توزیع نظام‌مند و یکپارچه اعتبارات و تسهیلات، برنامه‌ریزی اجرای طرح‌ها و پروژه‌های متعدد مدیریت بحران، نظارت بر اجرای پروژه‌های عمرانی، تدوین و ابلاغ دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های مرتبط با مدیریت بحران، استانداردسازی مصالح ساخت و ساز، اطلاع‌رسانی مناسب و به موقع اخطاریه‌ها و هشدارهای هواشناسی، هدایت و هماهنگی در برنامه عملیات مقابله با سوانح، تجهیز سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی به امکانات و خدمات مورد نیاز در زمان بحران و ...، اقدامات ارزنده‌ای را در سطح استان انجام داده است.

امید است این اداره کل بتواند اقدامات ارزشمند دیگری در راستای افزایش سطح دانش و آگاهی، ایمنی و آمادگی جامعه در حوزه مدیریت بحران و با همکاری سایر دستگاه‌های مسئول استان، به انجام برساند.

تاریخچه مدیریت بحران

سوانح طبیعی به عنوان یكی از معضلات جهانی و جامعه بشری است و در اكثر كشورها سازمانی با پشتوانه قانونی و امكانات وسیع عهده‌دار مسئولیت پیشگیری و مقابله با سوانح و بلایا و مدیریت آن می‌باشد. تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در كشور ساختار خاصی از مدیریت سوانح در بخش‌های پیش‌بینی و پیش‌آگاهی، پیشگیری و كاهش اثرات سوانح، آمادگی، مقابله و بازسازی وجود نداشت. فعالیت‌های مربوطه به صورت پراكنده در برخی از قوانین سازمان‌ها پیش‌بینی شده بود، از جمله در برخی از مفاد قانون تشكیل ایالات و ولایت مصوب 17/9/1286، وزارت كشور مسئولیت داشته است تا در موقع طغیان رودخانه (سیل و طوفان)، با تمام امكانات برای حفظ نفوس و كمك اقدام كند.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، به موازات تغییر و تحول در ساختار سازمان‌های اداری ایران، برنامه‌های مدیریت حوادث و سوانح نیز دستخوش تغییرات عمده گردید. با وقوع زلزله مخرب گیلان و زنجان در 31 خردادماه 1369 و به منظور انسجام بیشتر امور مدیریت بحران، مسئولیت ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور حسب دستور ریاست جمهوری وقت و به استناد اصل 127 قانون اساسی از نهاد ریاست جمهوری منتزع و در فرماندهی وزارت کشور قرار گرفت.

اولین اقدام وزارت كشور، در اجرای وظیفه خطیر مقابله با سوانح و حوادث و كاهش خطرات ناشی از وقوع آنها، مطالعات وسیع در شناسایی موقعیت‌های خطرپذیری كشور با همكاری سایر وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی و ایجاد تشكیلات مناسب در مركز و سطح كشور بود و بر این مبنا لایحه تشكیل كمیته ملی كاهش اثرات سوانح طبیعی تهیه و به تصویب مجلس شورای اسلامی و آئین‌نامه اجرایی آن در اردیبهشت‌ماه 1372 به تصویب هیأت وزیران رسید.

در اجرای سیاست‌های كلی مصوب مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در خصوص پیشگیری و كاهش خطرات ناشی از حوادث و سوانح غیرمترقبه و نظر به اینكه رئیس جمهور به‌عنوان مقام عالی امور اجرایی و مرجع تصمیم‌گیری با نظرخواهی از هیأت وزیران می‌باشد، لایحه «تشكیل سازمان مدیریت بحران كشور» به مقتضای زمان و نیازهای آتی و فعلی كشور در سال 1386 توسط وزارت كشور تهیه و به مجلس شورای اسلامی ارائه شد. به موجب این قانون سازمان مدیریت بحران كشور وظیفه ایجاد مدیریت یكپارچه در امر سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، ایجاد هماهنگی و انسجام در زمینه‌های اجرایی و پژوهشی، اطلاع رسانی متمركز و نظارت بر مراحل مختلف مدیریت بحران را عهده‌دار می‌باشد. همچنین ساماندهی و بازسازی مناطق آسیب‌دیده و بهره‌گیری از تمامی امكانات و لوازم مورد نیاز موجود در وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شركت‌های دولتی و عمومی، بانك‌ها و بیمه‌های غیردولتی، شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، تشكل‌های مردمی، دستگاه‌های تحت امر مقام معظم رهبری و نیروهای مسلح (با عنایت به تفویض اختیار مقام معظم رهبری) و نیز بهره‌گیری از توانمندی‌های ملی، منطقه‌ای و محلی برای مقابله با بحران و كاهش سوانح در قانون تشكیل سازمان مدیریت بحران كشور به‌عنوان اختیارات قانونی سازمان مذكور پیش‌بینی و به وزارت كشور ابلاغ گردیده است.

رئیس سازمان مدیریت بحران معاون وزیر كشور می‌باشد و شاخه‌های استانی سازمان در قالب اداره‌كل مدیریت بحران استان‌ها تعریف گردیده است. از دیگر موارد پیش‌بینی شده در قانون و آئین‌نامه اجرایی سازمان مدیریت بحران تشكیل 14 كارگروه تخصصی و عملیاتی می‌باشد كه ریاست هر كارگروه با پیشنهاد بالاترین مقام دستگاه ذیربط از بین معاونین همان دستگاه با حكم وزیر كشور منصوب می‌شوند و شاخه‌های استانی دستگاه‌های مذكور در استانداری‌های كشور در قالب كارگروه‌های استانی به فعالیت می‌پردازند.

 


قوانین و ساختارهای تعریف شده مدیریت بحران استان:

 

هدف از ایجاد ساختار جدید مدیریت بحران در استان، فراهم ساختن زمینه برای خدمات‌رسانی بهتر در حوادث غیرمترقبه است.

 

  • قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور مشتمل بر پانزده ماده و 10 تبصره در جلسه مورخ 31/2/1387 در کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی طبق اصل 85 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسید و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت 5 سال، در تاریخ 20/3/1387 به تأیید شورای نگهبان رسید.
  • آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور، در 7 فصل و مشتمل بر 35 ماده و 39 تبصره
    مصوب کمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط زیست دولت پس از تأیید ریاست جمهور در تاریخ 18/9/88 توسط معاون اول رئیس جمهور ابلاغ گردید. این آیین‌نامه به منظور تشکیل و فعال شدن کمیته‌ها، کمیسیون‌ها و کارگروه‌های تخصصی مربوطه وظایف پیش‌بینی‌شده دستگاه‌های اجرایی را در چارچوب آیین‌نامه در تاریخ 23/9/88 به استانداری‌ها ابلاغ گردید.
  • اداره کل مدیریت بحران استان بعنوان یک واحد وابسته  به استانداری به منظور ایجاد مدیریت یکپارچه در امر سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، ایجاد هماهنگی و انسجام در زمینه‌های اجرائی و پژوهشی، اطلاع‌رسانی متمرکز و نظارت بر مراحل مختلف مدیریت بحران و ساماندهی و بازسازی مناطق آسیب‌دیده در سطح استان تشکیل گردید است. پیرو ابلاغیه آیین‌نامه اجرایی، «اداره کل بازسازی و حوادث غیرمترقبه» به «اداره کل مدیریت بحران استان» ارتقا یافته و زیر نظر استاندار انجام وظیفه می نماید.
  • شورای هماهنگی مدیریت بحران استان به ریاست استاندار و با عضویت نمایندگان تام‌الاختیار در سطح مدیرکل دستگاهها و نهادهای ذیربط به منظور هماهنگی فعالیت‌های مربوط به مراحل چهارگانه مدیریت بحران (پیشگیری و کاهش اثرات، آمادگی، مقابله، بازسازی و بازتوانی) فعالیت می‌نماید و معاون امور عمرانی استاندار بعنوان جانشین استاندار در شورای هماهنگی مدیریت بحران استان تعیین گردیده و همه سازمان‌های مسئول و همکار موظف به هماهنگی و پاسخگویی در حوزه‌های مختلف در مدیریت بحران می‌باشند.
  • شورای هماهنگی مدیریت بحران شهرستان‌ها به ریاست فرماندار و با عضویت نمایندگان تام‌الاختیار در سطح مدیر دستگاهها و نهادهای ذیربط  در شهرستان‌ها به منظور هماهنگی فعالیت‌های مربوط به مراحل چهارگانه مدیریت بحران (پیشگیری و کاهش اثرات، آمادگی، مقابله، بازسازی و بازتوانی) فعالیت می‌نماید و معاون فرماندار به عنوان جانشین فرماندار در شورای هماهنگی مدیریت بحران شهرستان تعیین گردیده و همه سازمان‌های مسئول و همکار موظف به هماهنگی و پاسخگویی در حوزه‌های مختلف در مدیریت بحران می‌باشند.
  • کارگروه‌های تخصصی 14گانه مدیریت بحران استان

1-      كارگروه بیمه، بازسازی و بازتوانی، تأمین و توزیع ماشین‌آلات و ...    با مسئولیت معاونت امور عمراتی استانداری

2-      كارگروه تشكلهای مردم نهاد                                                با مسئولیت معاونت سیاسی و امنیتی استانداری

3-      كارگروه امنیت و انتظامات                                                  با مسئولیت معاونت سیاسی و امنیتی استانداری

4-      كارگروه مخابرات و ارتباطات                                              با مسئولیت اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات

5-      كارگروه آموزش و اطلاع رسانی                                           با مسئولیت صدا و سیمای مرکز کردستان

6-      كارگروه بهداشت و درمان                                                   با مسئولیت دانشگاه علوم پزشکی کردستان

7-      كارگروه امداد و نجات و آموزش همگانی                                با مسئولیت جمعیت هلال احمر استان

8-      كارگروه خشكسالی، سرمازدگی و مخاطرات كشاورزی                  با مسئولیت سازمان جهاد کشاورزی استان

9-      كارگروه تامین مسكن                                                        با مسئولیت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان

10-   كارگروه مخاطرات زلزله، لغزش لایه های زمین، ابنیه                    با مسئولیت اداره کل راه و شهرسازی استان

11-   كارگروه حمل و نقل، شریانهای حیاتی، بلایای جوی و طوفان         با مسئولیت اداره کل راه و شهرسازی استان

12-   كارگروه امور سیل و مخاطرات دریایی، برق، آب و فاضلاب                       با مسئولیت شرکت آب منطقه‌ای استان‌

13-   كارگروه تامین سوخت و مواد نفتی                                        با مسئولیت شرکت پخش فرآورده‌های نفتی استان

14-   كارگروه مخاطرات زیست محیطی                                         با مسئولیت اداره کل حفاظت محیط زیست استان

 


 

شرح وظایف اداره کل مدیریت بحران استان

1-     ایجاد هماهنگی، انسجام، نظارت و ارزیابی مستمر واحدهای استانی دستگاه‌های اجرایی در راستای هم‌افزایی سیاست‌های جامع پیشگیری و کاهش اثرات و پیامدهای نامطلوب حوادث و سوانح غیرمترقبه، آمادگی و مقابله با حوادث و سوانح غیرمترقبه و انجام صحیح وظایف مربوط به بازسازی و بازتوانی

2-     مستندسازی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به حوادث و اطلاعات مورد نیاز برای برنامه‌ریزی و مدیریت حادثه

3-     برنامه‌ریزی و هماهنگی لازم جهت استفاده بهینه از ظرفیت‌های واحدهای استانی دستگاه‌های دولتی و غیردولتی و نیروهای مسلح استان به منظور پیش‌بینی و پیشگیری بحران

4-     برنامه‌ریزی و هماهنگی برای ساماندهی و آموزش کلیه تشکل‌های مردمی، نهادهای غیردولتی و نیروهای بسیج و داوطلب مردمی در مراحل چهارگانه مدیریت بحران با همکاری واحدهای استانی دستگاه‌های ذیربط

5-     همکاری در تهیه طرح‌های جامع مدیریت کاهش خطرپذیری به جای مدیریت بحران در سطح استانی (منطقه‌ای) و محلی

6-     هماهنگی و نظارت در زمینه ایجاد و گسترش سیستم‌های موثر پیشگیری، مقاوم‌سازی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌ها، زیرساخت‌ها و ابنیه و شریان‌های حیاتی و مهم و بازسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده، روش‌های اتکایی و جبرانی خسارات نظیر انواع بیمه‌ها، حمایت‌های مالی و سازوکارهای تشویقی، تسهیلات ویژه و صندوق‌های حمایتی با هماهنگی سازمان مدیریت بحران کشور و همکاری واحدهای استانی دستگاه‌های ذیربط

7-     کمک به توسعه و گسترش موسسات علمی و مشاوره‌ای فعال و بهره‌گیری از تجارب آنها به منظور استانداردسازی و بهبود کیفیت، ارتقا و کنترل ایمنی کالاها و خدمات، ساختمان‌ها و تأسیسات زیربنایی استان و نظارت بر رعایت استانداردهای مصوب

8-     ابلاغ دستورالعمل‌های اجرایی مربوط به اقدامات اضطراری و احتیاطی در هنگام وقوع و یا احتمال وقوع حوادث غیرمترقبه به واحدهای استانی دستگاه‌های ذیربط

9-     انجام هماهنگی‌های لازم برای در اختیار گرفتن کلیه امکانات و ظرفیت‌های سازمان‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی و نیروهای مسلح به منظور مدیریت بحران استان و استان‌های معین در طول زمان مقابله با بحران

10- نظارت و ارزیابی اقدامات واحدهای استانی دستگاه‌های اجرایی در خصوص مراحل چهارگانه مدیریت بحران به ویژه آمادگی و مقابله و ارائه گزارش به سازمان مدیریت بحران کشور